Un lampi di merkurio di preshon haltu ta un lampi di deskarga di gas ku ta emití lus basá riba deskarga di vapor di merkurio. E ta wòrdu usá ampliamente den aplikashonnan di iluminashon industrial, médiko i pafó. Su prinsipio di operashon ta ku un arko di voltahe haltu-ta eksitá e vapor di merkurio, generando radiashon prinsipalmente den e rango ultravioleta. E radiashon aki ta wòrdu kombertí den lus visibel dor di fósfornan den e tubo di lampi.
E struktura di núkleo di un lampi di merkurio di preshon haltu ta konsistí di un tubo di glas di kuarso, elektrode i vapor di merkurio. Ora koriente pasa dor di e elektrodanan, e vapor di merkurio den e tubo ta wòrdu ionisa pa forma un plasma. Elektronnan ta dal den atòmnan di merkurio, transishonando pa nivelnan haltu di energia i seguidamente ta emití lus ultravioleta na 254 i 185 nanometer. E lus ultravioleta aki ta eksitá fósfornan (manera fosfornan di tera raro) ku ta kubri riba e muraya di e tubo, generando lus blanku ku ta un meskla di koló primario kòrá, bèrdè i blou. Komo ku e deskarga ta rekerí un voltahe haltu (tipikamente vários mil volt) pa inisiá e deskarga, e tubo di lampi ta pre-yená ku un kantidat chikitu di argon òf gas di neon pa redusí e voltahe di inisio.
E lampi aki tin karakterístikanan signifikante: Promé, e ta gaba ku un efisiensia luminoso haltu, alkansando 50-60 lumen pa watt, hopi mas ku lampinan inkandesente; di dos, e ta gaba ku un durashon di bida largu, ku un tempu promedio di operashon ku ta surpasá 10.000 ora; i di tres, su spektrum ta konsentrá den e banda blou-bèrdè, hasiendo esaki adekuá pa aplikashonnan kaminda representashon di koló ta ménos kritiko. Sinembargo, su indeks di representashon di koló abou (CRI) (mas o ménos 40-60) i retraso signifikante di startup (ku ta tuma 4-8 minüt pa alkansá briyo stabil) ta limitá su aplikashon den algun ambiente paden.
Pa loke ta trata aplikashon, lampi di merkurio di preshon haltu- ta wòrdu usá komunmente na lugánan ku ta rekerí iluminashon uniforme riba un área amplio, manera iluminashon di kaminda, stadionnan i tayernan di fábrika. Nan salida di UV tambe ta hasi nan útil den áreanan manera fotokurashon i sterilisashon. Ku avansonan teknológiko, lampi di halogenuro di metal i LED ta remplasando gradualmente lampi di merkurio tradishonal di preshon haltu, pero e último, debí na su bentahanan di teknologia i kosto madurá, ainda ta mantené su uso den aplikashonnan spesífiko.
Den futuro, segun ku regulashonnan ambiental ta streng e restrikshonnan riba uso di merkurio, lampi di merkurio di preshon haltu por sali for di merkado gradualmente. Sinembargo, nan prinsipionan tékniko ainda ta proveé un fundeshi importante pa e desaroyo di fuentenan di lus eléktriko moderno.
